Mikro szybowiec DLG (74cm) – najmniejszy mały szybowiec RC

To już kolejna odsłona tym razem szybowca mikro DLG, najmniejszego szybowca DLG jaki wykonałem. Model potrafi zabrać się w termikę i lata bardzo ładnie i przewidywalnie.

Spis tematów

1. Cel budowy mikro szybowca DLG 74cm
2. Jak zbudować skrzydło i kadłub małego szybowca RC?
3. Wyposażenie elektroniczne do mikro modeli DLG
4. Wyważenie i próby w locie szybowca 74cm

1. Cel budowy mikro szybowca DLG 74cm.

Plan zakładał wykonanie modelu szybowca DLG dla bardzo młodego człowieka dopiero co wchodzącego w temat szybowców radiem sterowanych a i tym bardziej szybowców wyrzucanych z ręki. Wykonanie modelu do testów nastąpiło - wrzesień 2025r.

Pomysł na zbudowanie modelu szybowca DLG na tyle małego aby małe dziecko było wstanie rzucić modelem w miarę na sensowną wysokość wziął się się z chęci zachęcenia młodego entuzjasty lotnictwa do modelarstwa RC. A w tym przypadku do modelarstwa szybowcowego. Model o rozpiętości 100cm okazał się za ciężki a zatem powstał plan wykonania mniejszego modelu o rozpiętości 74cm i wadze najmniejszej jaka jest możliwa.

Była też chęć wykonania modelu o rozpiętości 60cm lub 66cm ale uznałem że sama elektronika za dużo waży i przy zbyt małej rozpiętości/powierzchni nośnej skrzydła model będzie za ciężki. Rozważałem też użycie mniejszych i troszkę lżejszych serw, jednak okazały się one za słabe i nazbyt awaryjne.

Przy tak małym rozmiarze niska masa całego modelu jest bardzo znacząca. Każdy element podczas przygotowania był ważony tak aby kontrolować masę modelu już na etapie jego powstawania. Aby można było przy kolejnym modelu wiedzieć gdzie można uzyskać jakiekolwiek oszczędności na masie modelu.

Dodam że model mikro szybowca DLG o rozpiętości 74cm uznaję za model prosty w budowie. Materiały do budowy są ogólnie dostępne. A ich koszt stosunkowo przystępny. Na plus jest też to że o ile do budowy dużego DLG wykonanego klasycznie, potrzebne były by foremniki i drogie tkaniny węglowe. Tutaj wystarczy balsa, troszkę sklejki i rurka węglowa. I oczywiście czas na zmontowanie wszystkiego w całość.

↑ Powrót do spisu tematów

2. Jak zbudować skrzydło i kadłub małego szybowca RC?

Tak jak w podobnych modelach mojego autorstwa i tym razem skrzydło wykonane zostało z pełnej listwy balsowej. Tu dodam że balsa musi być wyselekcjonowana pod względem rysunku słoi oraz bardzo lekka. Szlifowane z zastosowaniem 4 kontr szablony górnej powierzchni skrzydła oraz 4 pomocne przy szlifowaniu noska (krawędzi natarcia) oraz dolnego zaokrąglenia profilu. Dzięki ich użyciu profil skrzydła zyskał dość dokładny kształt tak bardzo pożądany w szybowcach DLG.

Powyżej ukazane są dwa przykładowe kontr szablony które przykłada się do szlifowanego skrzydła aby określić ile jeszcze należy usunąć balsy aby szlifowana powierzchnia skrzydła uzyskała kształt jak w kontr szablonie.

Tu warto pamiętać że czym mniejszy model tym ta dokładność musi być większa. Mały szybowiec to też mniejsze skrzydło a co za tym idzie mniej troszkę pracy/potrzebnego czasu na szlifowanie. Zatem warto zaoszczędzony czas przeznaczyć na uzyskanie dużej dokładności w odwzorowaniu profilu.

Po sklejeniu bals tak aby cięciwa skrzydła miała odpowiednią długość i wycięciu obrysu skrzydła, naklejam na krawędź natarcia wąski pasek forniru. Takie rozwiązanie chroni krawędź natarcia przed uszkodzeniami mogącymi powstać podczas lądowania w twardej roślinności.

Użyty fornir ma grubość 0,7mm, zatem wpierw naklejam jeden pasek a następnie drugi. Po wyszlifowaniu masa takiego natarcia jest mała a korzyści wynikające ze zwiększonej trwałości skrzydła są duże.

Wraz z naklejonym fornirem można przystąpić do prac związanych z nadawaniem balsie kształtu skrzydła. Klocek/deseczka powinna mieć trwale naklejony papier ścierny o gramaturze około 60. Takim papierem przeprowadza się zgrubne prace. Ważne jest aby papier ścierny był dobrej jakości, najlepiej na sztywnym płótnie i aby podczas prac nie gubił ziaren. Odpadające ziarna z papieru ściernego potrafią zostawiać niechciane ślady na szlifowanej balsie.

Usterzenie wykonane z balsy o grubości 3mm. Zawiasy kevlarowe, sprężynka z drutu 0,4mm.

Zawiasy w lotkach skrzydła oraz w lotce statecznika poziomego wykonane zostały z tkaniny kewlarowej. Tkanina ma gramaturę około 25g/m2. Tkaninę pod zawiasy przygotowuje się poprzez przesączenie jej (np. kawałka o wymiarach 8x8cm) żywicą epoksydową a następnie usuwa nadmiar żywicy poprzez nałożenie foli i delikatne wałkowanie tkaniny. Tak przygotowana tkanina jest cienka niczym elastyczna folia, a nadal dobrze przesączona i bardzo mocna. Gotowa do pocięcia na mniejsze kawałki, które można wkleić w np. w lotki.

Półka pod statecznik poziomy wykonana z balsy z naklejoną cienką sklejką. Wewnątrz zamiast ciężkich metalowych nakrętek lub plastikowych, które to czasem słabo się kleją, zostały wykonane ze sklejek elementy z gwintem M3 (nasączone klejem CA dzięki czemu gwint jest mocniejszy i trwalszy).

Są lżejsze i wystarczają w kontakcie z plastykowymi śrubami mocującymi statecznik poziomy. Co ciekawe śruby M3 plastykowe są znacząco lżejsze od śrub stalowych M2.

I tu warto pamiętać o właściwym/pionowym kierunku włókien w balsie (powinny być prostopadle do powierzchni statecznika poziomego). Otwory pod elementy wykonane ze sklejki z gwintem M3 są wstępnie wiercone a następnie całość przed pokryciem klejem jest wciskana w balsę co sprawia że są ciasno osadzone.

Rurka ogonowa to kupna rurka węglowa o wymiarach 5mm średnica zewnętrzna i 4mm średnica wewnętrzna. I tu warto podczas zakupu takiej rurki upewnić się czy jest prosta ponieważ w ofertach niestety zbyt często zdarzają się krzywe. Rurkę owinąłem węglowym włóknem na przeciwległych końcach co znacząco zwiększyło jej trwałość/wytrzymałość.

Docelowo w kolejnych modelach mikro szybowca DLG będzie zastosowana lżejsza rurka wykonana z rękawa węglowego, taka jaką stosowałem w szybowcu o rozpiętości 80cm. Była to pierwsza wersja modelu DLG z pełno balsowym skrzydłem i usterzeniem, który to nadal jest jeszcze w użyciu mimo mnóstwa kontuzji na skrzydłach i na usterzeniu. Więcej informacji o nim znajdziesz na stronie szybowiec DLG 80cm czyli wyjątkowo mały szybowiec RC o wadze zaledwie 70g.

↑ Powrót do spisu tematów

3. Wyposażenie elektroniczne do mikro modeli DLG

W tym modelu zastosowałem dwa cyfrowe serwa DSPOWER 2g. A po pomiarach okazało się że każde serwo waży 3,29 grama. Jest to masa serwa z przewodem o długości 14,5cm i bez orczyka. Zasilanie to akumulator lipo 1s o pojemności 300mAh lub 200mAh. Odbiornik Radiomaster 4 kanałowy.

Działa z nadajnikiem Frsky a do tego przesyła poprzez telemetrię wysokość napięcia w odbiorniku zatem można w nadajniku ustawić alarm niskiego napięcia zasilania w modelu.

Serwa w tej wersji testowej osadzone są ciasno pomiędzy dwoma płaskownikami wykonanymi z płytki węglowej grubości 1mm. To rozwiązanie sprawdza się kiedy chcemy wpierw sprawdzić czy model będzie na tyle sensownie latał aby był sens wykonać kabinkę/nosek/kadłub z laminatu.

Zamiast płaskowników wyciętych z płytki węglowej można użyć sklejki modelarskiej o grubości około 1,2mm lub 1,5mm. Takie rozwiązanie jest prostsze i tańsze w budowie ale troszkę mniej wytrzymałe. Stosując sklejkę warto dać odrobinę większy wymiar przy rurce, tak aby ku przodowi modelu sklejka się zwężała. Dzięki czemu dzióbek będzie odpowiednio mocny jak i lekki.

Sterowanie lotką statecznika wysokości odbywa się poprzez ciągniętą plecionkę (wędkarską) w tym przypadku o średnicy 0,35mm. Ta grubość jest o tyle praktyczna że łatwo można zawiązać węzeł ale również łatwo jest go rozplątać. Poniższe zdjęcie prezentuje jak można wykonać zaczep z drutu stalowego o średnicy 0,5mm i jak do niego zawiązać plecionkę.

Sterowanie lotkami w skrzydle odbywa się poprzez popychacze wykonane z drutu stalowego grubości 0,8mm i drutu o grubości 0,5mm lub 0,4mm który zabezpiecza końcówkę przed samoistnym wypadnięciem z otworu orczyka serwa. Poniższe zdjęcie ukazuje końcówkę którą wpina się w otwór orczyka serwa i w razie potrzeby można łatwo wypiąć jak i zapiąć.

↑ Powrót do spisu tematów

4. Wyważenie i próby w locie szybowca 74cm

Różnica pomiędzy DLG mającym rozpiętość 100cm a tym mikro DLG mającym 74cm jest znacząca.

O ile przesiadka z modelu mającego 150cm na model mający 100cm sprawia że rzuca się modelem lżej, to przesiadka z 100cm na 74cm a tym samym na model mający znacznie mniejszą masę sprawia że ma się wrażenie podczas rzutu że model nic nie waży a tym samym odczucia są bardzo dziwne. Zwłaszcza że masa modelu mającego rozpiętość 74cm to około 70gram. Wiem, sporo. Jednak jak to mówią "lepszy rydz niż nic". Rzut takim mikro szybowcem DLG jest bardzo prosty. Model można wysoko wyrzucić nawet kiedy rękę z modelem cofniemy maksymalnie do tyłu, a zatem kąt ruchu ręką to około 45° lub 50°.

A jakie były moje odczucia z pierwszych lotów mikro DLG? Cóż, pierwsze loty odbyły się na górce przy dość porywistym wietrze a do tego wiejącym jak na złość ze złej strony. Ale to nic jeśli chce się oblatać model a zna się swoje umiejętności. To była walka z wiatrem ale okazało się że skuteczność lotek oraz steru wysokości są wstanie uratować model niemal z każdej opresji. Model lata i jest w pełni sterowny.

Kolejna próba odbyła się przy mniejszym wietrze i na płaskiej przestrzeni. I tu niespodzianka była spora ponieważ po kilku regulacjach ustawień i po kilku rzutach model w kolejnym rzucie złapał termikę i zrobił całkiem konkretną wysokość. I tu mimo iż bylem z nastawieniem lekko sceptycznym co do tak małego modelu DLG to z testów wracałem z uśmiechem na ustach i pełnym zadowoleniem z projektu. A to dopiero początek projektu. Bo w planach jest kilka pomysłów.

Pierwsze loty były bez wklejonego kołka w skrzydło. I rzucanie za skrzydło bez kołka było lekko utrudnione. I tu nawet nie chodziło o to że model się wysuwał. Jest lekki więc to nie było problemem. Natomiast podczas wyrzutu za skrzydło bardzo łatwo jest zahaczyć o lotkę i ją nadszczerbić/uszkodzić. Uznałem zatem że trudno. Dołożę troszkę masy ale w zamian uzyskam większą wygodę/łatwość rzutów.

Kołek wykonałem z foremnika wykonanego z dwóch kostek bukowego drewna skręcanych śrubami. Szybka metoda wykonania foremnika, dzięki któremu już tego samego dnia mogłem wziąć się za wykonanie kołka. Po wyjęciu z foremnika był on troszkę doszlifowany celem dobrania odpowiedniego kształtu i jak najmniejszej masy. Dodatkowo obowiązkowo balsę w okolicach kołka należy wzmocnić na górnej i dolnej powierzchni tkaniną szklaną o gramaturze około 25g/m².

Tak, element na palce jest pod kątem względem szpikulca. To zamierzony efekt ułatwiający rzuty modelem.

Masa kołka to 1,1 grama. Wymiary: 50mm długość (szpilki do wklejenia w skrzydło) i 36mm wysokość. Szerokość około 9mm. Jest to dość mały kołek jednak w tak lekkim i małym modelu większy nie jest potrzebny. Do tego wiem że można jeszcze zejść z masy. W tym celu potrzebny jest inny, troszkę bardziej złożony foremnik.

↑ Powrót do spisu tematów